Phần lớn ví dụ về GDP thực nói tới trường hợp giá tăng làm GDP danh nghĩa phóng đại mức tăng sản lượng. Chiều ngược lại cũng xảy ra: giá giảm có thể che mất một mức tăng sản lượng thật. Bài này dùng một ví dụ một sản phẩm để cho thấy điều đó.
Ví dụ giả định
Nền kinh tế chỉ có một sản phẩm, đơn vị tiền do bài tự đặt. Năm thứ nhất là năm gốc: sản xuất 100 sản phẩm, giá 10, nên GDP danh nghĩa và GDP thực cùng bằng 1.000. Năm thứ hai: sản xuất 125 sản phẩm, giá giảm còn 8.
Tính hai loại GDP
Minh hoạ: cách tính gdp thực
- GDP danh nghĩa năm thứ hai: 125 × 8 = 1.000.
- GDP thực năm thứ hai, theo giá gốc 10: 125 × 10 = 1.250.
GDP danh nghĩa không đổi, vẫn là 1.000. GDP thực tăng từ 1.000 lên 1.250, tức tăng 25%. Phần sản lượng tăng thêm 25% bị mức giá giảm 20% bù trừ hoàn toàn trong con số danh nghĩa.
🔗 Xem thêm: Hai đường tính P/E cho cùng một kết quả: theo cổ phiếu và theo vốn hóa
Ý nghĩa khi đọc số liệu
Nếu chỉ nhìn con số danh nghĩa, người đọc sẽ kết luận nền kinh tế đứng yên. Chỉ khi quy về giá cố định mới thấy sản lượng đã tăng. Cách hình thành tổng GDP có trong bài ba cách tính GDP và vì sao cả ba cho cùng một kết quả. Quy giá còn để khôi phục phần sản lượng bị giá giảm che đi.
Minh hoạ: cách tính gdp thực
🔗 Xem thêm: Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: ba dòng tiền và cách ghép chúng lại
Cũng cần lưu ý ví dụ chỉ có một sản phẩm, nên việc chọn giá gốc rất rõ ràng. Với nền kinh tế nhiều sản phẩm có giá biến động khác nhau, kết quả phụ thuộc vào năm gốc được chọn. Vì thế mọi so sánh phải nêu rõ khi giá giảm mà sản lượng tăng hay giá tăng, và dùng chung một năm gốc.
Kết luận
GDP thực loại phần biến động giá theo cả hai chiều. Ví dụ giả định cho GDP danh nghĩa giữ nguyên 1.000 trong khi GDP thực tăng 25%. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Minh hoạ: cách tính gdp thực
#gdp #gdpthuc #namgoc #kinhtevimo