Chứng khoán VPBank (VPBankS)

Vì sao không nên xếp hạng doanh nghiệp theo EPS

Doanh nghiệp có EPS cao hơn chưa chắc làm ăn tốt hơn, vì chỉ số này phụ thuộc số cổ phiếu đã phát hành. Bài viết cho thấy vì sao nên so EPS theo thời gian của cùng một doanh nghiệp.

Một ví dụ giả định về hai doanh nghiệp

Doanh nghiệp A có lợi nhuận phân bổ cho cổ đông phổ thông 120 tỷ đồng và 40 triệu cổ phiếu lưu hành, nên EPS bằng 3.000 đồng. Doanh nghiệp B có lợi nhuận 60 tỷ đồng và 10 triệu cổ phiếu, nên EPS bằng 6.000 đồng.

🔗 Xem thêm: EPS là gì? Công thức tính và ví dụ bằng số

B có EPS gấp đôi A, nhưng lợi nhuận của A lại gấp đôi B. Chênh lệch chỉ cho thấy B chia lợi nhuận cho ít cổ phiếu hơn, chưa tính tới vốn mỗi bên bỏ ra. Các chỉ số như lợi nhuận chia theo cổ phiếu vì thế cần được đặt đúng chỗ khi so sánh.

Minh hoạ: chỉ số eps

Vì sao so chéo doanh nghiệp ít ý nghĩa

  • Số cổ phiếu mỗi nơi một khác: doanh nghiệp quyết định số lượng cổ phiếu phát hành, nên EPS bị chi phối bởi quy mô vốn cổ phần.

  • Đặc thù ngành: mỗi ngành có cấu trúc chi phí và vòng quay vốn riêng, khiến mức EPS thông thường mỗi ngành mỗi khác.

So chuỗi nhiều kỳ của cùng một doanh nghiệp

Khi cố định doanh nghiệp, số cổ phiếu ít biến động hơn và phép so sánh có nghĩa hơn. Giả sử A có EPS bốn năm liên tiếp là 2.200, 2.500, 2.800 và 3.000 đồng. Chuỗi này cho thấy xu hướng đi lên, và người đọc có thể hỏi tiếp động lực nằm ở lợi nhuận tăng hay ở số cổ phiếu giảm.

🔗 Xem thêm: GDP danh nghĩa, GDP thực tế và chỉ số giảm phát: ba con số khác nhau

Minh hoạ: chỉ số eps

Nếu số cổ phiếu thay đổi nhiều trong chuỗi vì phát hành thêm hay mua lại cổ phiếu quỹ, cần đặt cạnh EPS cả lợi nhuận từng năm để biết mức tăng đến từ đâu.

Khi so giữa doanh nghiệp, giá và EPS được đặt cạnh nhau qua P/E, như bài P/E và cách đọc cùng EPS trình bày.

Một quy trình đọc gọn

  • Lấy EPS cơ bản của từng năm hoặc từng quý ngay trên báo cáo tài chính của doanh nghiệp đó.

  • Ghi cạnh nó lợi nhuận phân bổ cho cổ đông phổ thông và số cổ phiếu bình quân của cùng kỳ.

  • Xem chuỗi tăng, giảm hay đi ngang, rồi hỏi nguyên nhân thay đổi.

  • Khi cần đối chiếu giữa các doanh nghiệp, dùng thêm chỉ số tính theo vốn.

Kết luận

EPS có giá trị nhất khi đặt dọc theo thời gian của một doanh nghiệp, kèm lợi nhuận và số cổ phiếu từng kỳ. So hai doanh nghiệp bằng EPS đơn thuần dễ dẫn tới kết luận lệch vì chỉ số phụ thuộc số cổ phiếu và ngành. Các số liệu trong bài là ví dụ giả định.

Minh hoạ: chỉ số eps

Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.

#eps #phantichcoban #chungkhoan #vpbanks